تماس با ما : 88326422
ایمیل ما: info@kankashcenter.com

وام ازدواج

به نام خدا

وام ازدواج

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                            صفحه

۱- مقدمه. ۴

۲- بررسی دلایل موافقان و مخالفان مصوبه افزایش سقف وام ازدواج.. ۴

۲-۱٫  دلایل مخالفان افزایش سقف وام ازدواج.. ۴

۲-۱-۱٫ محدودیت منابع قرض‌الحسنه. ۵

۲-۱-۲٫ عدم امکان اختصاص منابع حساب‌های جاری به تأمین مالی وام ازدواج.. ۵

۲-۱-۳٫ مخدوش شدن آزادی عمل بانک‌ها ۶

۲-۱-۴٫ ناتوانی در بازپرداخت اقساط وام ازدواج.. ۶

۲-۱-۵٫ عدم سودآوری وام ازدواج برای بانک‌ها ۶

۲-۲٫ دلایل موافقان افزایش سقف وام ازدواج.. ۶

۲-۲-۱٫  ثابت بودن سقف وام ازدواج، با وجود تورم در سالیان گذشته. ۶

۲-۲-۲٫ کاهش تعداد ازدواج و افزایش تعداد طلاق‌ها به دلیل عدم توانایی مالی.. ۷

۲-۲-۳٫  کفایت منابع قرض‌الحسنه برای افزایش وام ازدواج.. ۸

۲-۲-۴٫  امکان استفاده از منابع حساب‌های جاری برای وام ازدواج.. ۱۰

۲-۲-۵٫ وارد نبودن اشکال شرعی به استفاده از منابع حساب‌های قرض‌الحسنه جاری برای وام ازدواج.. ۱۰

۲-۲-۶٫ امکان بازگشت تسهیلات اعطاشده. ۱۰

۲-۲-۷٫ حفظ آزادی عمل بانک‌ها توسط مصوبه وام ازدواج.. ۱۱

۲-۲-۸٫ منطقی نبودن پوشش هزینه‌های عملیاتی بانک‌ها از محل حساب‌های قرض‌الحسنه جاری.. ۱۱

۳- ارزیابی عملکرد بانک مرکزی در اعطای تسهیلات وام ازدواج.. ۱۲

۴- جمع‌بندی.. ۱۶

پیوست: قوانین و دستورالعمل‌های ناظر به تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج.. ۱۷

تبصره ۲۹ ماده ‌واحده قانون بودجه سال ۱۳۹۵٫٫ ۱۷

بخشنامه بانک مرکزی پیرامون وام ازدواج ۱۰ میلیون تومانی.. ۱۷

تبصره ۱۶ ماده‌واحده قانون بودجه سال ۱۳۹۶٫ ۱۸

 

 

مقدمه

مصوبه افزایش وام ازدواج از ۳ میلیون تومان به ۱۰ میلیون تومان[۱]، در جریان رسیدگی به لایحه بودجه ۹۵ و به‌منظور انگیزه‌بخشی به جوانان برای ازدواج و رفع بخشی از مشکلات معیشتی آنان، در مجلس تصویب و به دولت ابلاغ شد. بر مبنای این مصوبه[۲]، همه بانک‌ها و مؤسسات اعتباری ملزم شدند تا از محل سپرده‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز و جاری، مبلغ ۱۰میلیون تومان به‌عنوان تسهیلات ازدواج پرداخت نمایند؛ به‌طوری‌که در پایان هرماه بیشتر از ۵۰ هزار نفر در صف وام ازدواج قرار نداشته باشند. در ابتدای امر، این پیشنهاد موافقان و مخالفان خاص خود را داشت. برخی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مسئولان وزارت ورزش و جوانان[۳] به‌عنوان جدی‌ترین حامیان افزایش وام ازدواج مطرح بودند. برخی از مسئولان بانک مرکزی و بخش اعظم شبکه بانکی کشور نیز از سرسخت‌ترین منتقدان این تصمیم به شمار می‌رفتند.

با توجه به اهمیت مقوله خانواده و استحکام آن در کشور، افزایش وام ازدواج می‌تواند در جهت حل مشکلات زوج‌ها گامی مثبت ارزیابی شود. از سوی دیگر امّا ظرفیت شبکه بانکی برای افزایش تسهیلات اعطایی نیز مهم است.

به هر حال بعد از تصویب و اجرای این مصوبه، عملکرد شبکه بانکی نیز به اجرای این مصوبه در سال ۹۵ و همچنین سال جاری، دارای اهمیت است.

با توجه به این توضیحات، گزارش حاضر در نظر دارد تا ضمن مرور استدلال موافقان و مخالفان، عملکرد بانک مرکزی را در رابطه با مصوبه افزایش وام ازدواج، ارزیابی کند. در پایان با توجه به اینکه لایحه بودجه سال ۹۷، از طرف رئیس جمهور به مجلس تقدیم گشته است، به ذکر توصیه های سیاستی در این رابطه پرداخته می‌شود.

جمع بندی

به‌رغم تورم حداقل ۱۰ درصدی طی سال‌های ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۵، مبلغ وام ازدواج اما در تمامی این سال‌ها همچنان در رقم ۳ میلیون تومان متوقف مانده‌بود. این موضوع با واقعیت‌های اقتصادی جامعه سنخیت نداشت و تسهیلات اعطایی کفایت هزینه‌های شروع زندگی مشترک را نمی‌کرد. لذا پیشنهاد افزایش سقف وام ازدواج به ۱۰ میلیون تومان در دستور کار مجلس قرار گرفت.

در دیگر سو، بانک‌ها با این استدلال که منابع قرض‌الحسنه بانک‌ها پاسخ‌گوی تأمین اعتبار برای اجرای این طرح نیست، خواسته مجلس را فاقد وجاهت منطقی می‌‌دانستند[۴]. این در حالی است که به گواهی آمارهای رسمی بانک مرکزی، اختلاف بین منابع و مصارف قرض‌الحسنه بانک‌ها بسیار زیاد بود و ادعای بانک‌ها در این زمینه نادرست ارزیابی ‌شد. لذا این طرح در ابتدای سال ۱۳۹۵ در مجلس مصوب شد[۵].

بعد از تصویب طرح افزایش سقف وام ازدواج، آیین‌نامه اجرایی آن در تیرماه سال ۱۳۹۵ به بانک‌ها ابلاغ شد و در مردادماه همان سال روند وام‌دهی به زوجین از محل منابع پس‌انداز قرض‌الحسنه آغاز شد[۶]. این روند در ابتدا به آهستگی پیش می‌رفت، اما بانک مرکزی از ابتدای مردادماه سال ۱۳۹۶ با اجرای طرح ضربتی وام ازدواج، به انجام آن سرعت بخشید و در مدت دو ماه، حدود ۵۲۰ هزار فقره تسهیلات پرداخت شد. طبق آخرین آمارها و پس از ۵ سال روند نزولی، تعداد ازدواج‌ها در سال ۱۳۹۵ با افزایش ۳٫۵ درصدی مواجه شد که بی‌شک، افزایش سقف تسهیلات ازدواج در این زمینه تأثیرگذار بوده است[۷].

اما به‌رغم عملکرد قابل قبول بانک مرکزی در اعطای تسهیلات ازدواج ۱۰ میلیون تومانی، نگاهی به منابع و مصارف قرض‌الحسنه نشان می‌دهد که هنوز بخشی اعظمی از منابع قرض‌الحسنه (سپرده‌های جاری) صرف پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه نمی‌گردد. لذا کمیسیون اجتماعی مجلس با توجه به این موضوع و همچنین عدم کفاف تسهیلات ۱۰ میلیون تومانی برای شروع زندگی، در جریان بررسی لایحه بودجه سال ۱۳۹۷، پیشنهاد افزایش سقف وام ازدواج به ۱۵ میلیون تومان را مطرح کرد. این پیشنهاد قبل از طرح در صحن علنی مجلس و در جلسه رییس‌جمهور با وزیر اقتصاد مورد موافقت ایشان قرار گرفت و روز بعد، رییس کل بانک مرکزی از تلاش برای عمل به این تکلیف خبر داد؛ حال باید منتظر تحقق این وعده ماند.

[۱] خبرگزاری تسنیم، کد خبر: ۱۰۴۹۷۸۷

[۲] تبصره ۲۹ ماده واحده قانون بودجه سال ۱۳۹۵٫

[۳] پایگاه خبری انتخاب، کد خبر: ۲۶۳۴۵۷

[۴] خبرگزاری تسنیم، کد خبر: ۱۰۵۸۳۵۷

[۵] خبرگزاری صدا و سیما، کد خبر: ۱۰۹۴۶۱۹

[۶] بانک مرکزی، کد خبر: ۱۴۸۳۵

[۷] پایگاه خبری شبکه تحلیلگران اقتصاد مقاومتی، کد خبر: ۳۵۶۰۹

دانلود پرونده

وام ازدواج – ۱۰۴۲- نسخه وب

 

جزئیات گزارش

شماره گزارش

تاریخ گزارش

۱۳۹۶-۱۱-۱۶